امروزه بهرهوري اقتصادي و توسعه زيرساخت اتصالات تجاري رشد يابندهترين اجزاء اينترنت هستند چرا كه شركتهاي هر چه بيشتري ارتباطات نزديكتري با مشتريان، همكاران تجاري، فروشندگان و منابع اطلاعاتي از طريق شبكه برقرار ميكنند (پرس 1996) البته تا امروز تحقيقات كمي درباره تاثير استفاده از اينترنت توسط سازمانهاي تجاري دركشورهاي درحال توسعه صورت گرفته است. هر چند كه بسياري از صاحبنظران فكر ميكنند كه اينترنت بيانگر ابزاري براي بهبود بهرهوري اقتصادي است. به عنوان مثال بانك جهاني ميزان بازگشت به اقتصاد محلي را بين 13و 20 درصد تخمين ميزنند.
جايارام و همكاران (1997) پيشبيني ميكنند كه اينترنت، شركتهاي محلي را قادر ميسازد، محصولات و خدمات خود را در خارج عرضه و بنابراين بريكي از مهمترين موانع رقابت جهاني كه رودروي كشورهاي درحال توسعه است غلبه نمايند. آنان مشاهده نمودند كه براي شركتهاي هندي دادن آگهي به صورت چاپي به طرز بازدارندهاي گران است، درحاليكه آگهي دراينترنت نسبتاً ارزان است. درمطالعه اخير درمورد آرژانتين بوتازوني (1997) دركنار چيزهاي ديگر گزارش ميدهد كه هر چند تعداد كل شركتهاي آرژانتيني كه پايگاههاي اينترنتي برقرار كردهاند فقط بخش كوچكي از تعداد كل مشاغل آزاد در كشور است اين شركتها عرضه بسيار بيشتري در بازار جهاني داشتهاند. اتصال با شبكه همچنين نويدبخش بهبود همكاريهاي منطقهاي و رقابت در دادوستد و تحقيقات است. بازار عادي براي آفريقاي جنوبي و شرقي (COMESA) و كنفرانسهاي سازمان ملل درمورد آموزش و توسعه (UNCTAD) هر دو درباره تاثير بالقوه مثبت شبكههاي اطلاعات تجاري برتجارت درون منطقهاي و بيرون منطقهاي اظهارنظرهايي نمودهاند.( Adam,1996:13)
اما عليرغم توان بالقوه اتصال اينترنتي براي فعاليت تجاري، شواهدي وجود دارد كه بيان ميدارد بازگشت سرمايه درسرمايهگذاري فنآوري اطلاعات سازمانهاي كشورهاي درحال توسعه، ضعيف است. مثلاً، پيمايشي كه اخيراً توسط ديوان و كرامر(1998) صورت گرفت نشان ميدهد كه به همراه سرمايهگذاري در فنآوري اطلاعات، اين نياز وجود دارد كه اطمينان حاصل شود سازمانها توان بازسازي خود را به منظور ارتقاء كارايي و ثمربخشي دارند. كشورهايي با تواناييهاي مديريتي قوي مانند اقتصادهاي جديداً صنعتي شده جنوب شرق آسيا قادر بودهاند توان رقابتي بودن را كسب و حفظ نمايند و پايهاي رضايت بخش براي هماهنگ ماندن با آهنگ پيشرفت ساختهاند. آنان اينكار را به وسيله وقف تلاشهاي بسيار دربررسي روندهاي مديريتي بومي انجام دادهاند .اين يافتهها نشان ميدهد كه تحقيقات بيشتري درمورد اثري كه اينترنت برفعاليتهاي اقتصادي ميگذارد، براينكه چگونه مهارتها و قابليتها ميتواند جمع گردد تا با مشكلات محلي و ملي حاليكه ديگران شكست خوردهاند موردنياز است.( Madon ,2000)
مفهوم داد وستد و تجارت الكترونيك چيز جديدي نيست. هر چند كه رشد سريع اينترنت توان بالقوه آن را دراين زمينه نويدبخشتر نموده است. اكنون به صورت گستردهاي بيان ميشود كه اينترنت و تجارت الكترونيك، تجارت به سبك سنتي و زندگي مشتري را تغيير خواهد داد. به طوری که طبق یک برآورد در سال1998 فروش جهانی از طریق اينترنت به بیش از43 ميليارد دلار رسيد و به 95 ميليارد دلار در سال 1999 برسید. اغلب تحليل گران پيشبينيهاي خود را درمورد تجارت آن لاين در دهه آغازين قرن بيست و يكم بين 1تريليون تا 3 تريليون دلار اعلام کرده اند. پيشبيني ميشود كه ميزان رشد خصوصاً در آسيا بالا باشد.
اينترنت امكانات اقتصادهاي درحال توسعه براي شركت در اقتصاد درحال رشد ديجيتال را افزايش ميدهد. تجارت الكترونيكي براساس اينترنت احتمالاً رشد اقتصادي و خدمات اجتماعي را به طرز قابل ملاحظهاي در كشورهاي درحال توسعه ارتقاء ميدهد. موقعيتهاي جديد صادرات بايد سرمايهگذاريهاي محلي و خارجي جديد را جذب و در نتيجه رشد را افزايش دهد. اغلب شركتهاي صنعتي بزرگ در كشورهاي صنعتي بزرگ دركشورهاي درحال توسعه درحال حاضر از اينترنت استفاده ميكنند و آنچه احتمالاً تعجت برانگيز است آن است كه شمار زيادي از شركتهاي كوچك و متوسط نيز كاربران اينترنت شدهاند. اما تجارت اينترنتي در تمامي بخشهاي اقتصادي به صورت مساوي نفوذ نكرده است.بخشهايي كه پيشبيني ميشود بيش از 150 درصد درسال داشته از طریق تجارت اینترنتی بف فروش برسند،عبارتند از: سختافزار و نرم افزار كامپيوتر، مستغلات، خدمات انتشار و اطلاعات، جذب سرمايه و خدمات اينترنتي (Ibid,2000)
صنعت جهانگردي كه به صورت فزايندهاي به عنوان منبع مهمي براي رشد كشورهاي درحال توسعه درآمده نيز آماده است كه به وسيله تجارت الكترونيك ترقي بسيار پيدا كند. تحليل گران پيشبيني ميكنند كه صنعت گردشگري حدود 30-20 درصد كل درآمد آنلاين در سال 1997 را باعث شده باشد. فروش آن لاين وابسته به گردشگري انتظار ميرود كه تقريباً به 9 بيليون دلار آمريكا در سال 2002 برسد. خدمات مالي حوزه ديگري است كه داراي قابليت رشد بسياري در دنياي آن لاين است و بانك الكترونيك درحال حاضر در بسياري از كشورهاي درحال توسعه وجود دارد و اين امكان را براي مشتريان فراهم ميسازد كه صورت حسابهاي خود را به وسيله اينترنت بپردازند. حسابهاي بانكي خود را از آن طريق چك كنند و يا نقدينگي خود را انتقال دهند.
تجارت اينترنتي براي شركتها چه معنايي دارد؟ منافع تجارت الكترونيكي مسلماً بسيار جذبكننده است. تجارت اينترنتي ميتواند به وسيله كاهش هزينههاي انتقال و توليد، تسهيل ورود به بازار، بهبود خدمات به مشتري، گسترش پوشش جغرافيايي و ايجاد سرمايه بالقوه جديد، تا حد زيادي ميزان بازدهي را بهبود بخشد.
گرچه توان بالقوه تجارت الكترونيكي به نظرنويدبخش ميرسد ،چالشهاي بسياري نيز هنوز وجود دارد. موانع تجارت الكترونيك تا حدودي مشابه موانع استفاده از اينترنت به طور كلي است. اما برخي از چالشها مخصوص تجارت الكترونيك است و شامل نياز به چهارچوب مالي و قانوني براي نقل و انتقال مالي از طريق اينترنت و فراهم نمودن دسترسي بازار و تداركات براي داد و ستد است.
كشورهاي درحال توسعه با هدف ارتقاء تجارت الكترونيك ميبايد دركوتاه مدت در دو جبهه فعاليت نمايند. يكي آنكه زيرساختهاي ارتباطي و قابليت دسترسي را بهبود بخشد و ديگر آنكه با تنظيم وضعيت قانوني، مالي و تداركاتي آن را مناسب با نيازهاي دادوستد آن لاين نمايند. در دراز مدت مسلماً ميبايد به برخي از موقعيتهاي زيرساختي براي شكوفايي تجارت جهاني-مانند بهبود آموزش و مهارتهاي كامپيوتري بپردازند.(Ibid,2000)





