گاه نوشت هایی دربارۀ ارتباطات، رسانه، اجتماع، فرهنگ و سیاست

مسئول كمیته آموزش و پژوهش انجمن روابط عمومی ایران، در مورد دوره ها و كارگاه های جدید آموزشی این انجمن گفت: در تدوین محتوای دوره ها و كارگاه های آموزشی جدید انجمن به مهارت محوری و كاربردی بودن آن توجه اساسی شده است و سعی شده تا در تعریف درس ها و كارگاه ها نیاز واقعی و ملموس علاقه مندان، دست اندركاران و شاغلان این حرفه در سازمان های دولتی و خصوصی مد نظر قرار گیرد.

دکتر منصور ساعی، عضو هیات مدیره و مسئول کمیته آموزش و پژوهش انجمن روابط عمومی ایران در گفتگوی اختصاصی با خبرنگار انجمن روابط عمومی ایران با اشاره به تفاوت عناوین و سرفصل های دوره های اموزشی انجمن با دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی گفت:در واقع هدف این دوره های آموزشی جدید انجمن روابط عمومی این است كه محتوای دوره های اموزشی پاسخگوی نیاز عینی و ملموس سازمان ها و افزایندۀ دانش حرفه ای، تخصصی و كاربردی علاقه مندان وكارشناسان و مدیران باشد. در همین راستا عناوین دروس و محتوا آنها با سرفصل دانشگاه ها تفاوت اساسی دارد و درو اقع در سایر موسسات و مراكز آموزشی نیز تدریس نمی شوند.


ادامه مطلب...

+ نوشته شده در  دوشنبه نوزدهم آبان 1393ساعت 8:15  توسط منصور ساعي  | 

مدتی قبل در مورد "دیپلماسی رسانه و نقش آن در عرصه روابط عمومی بین المللی " گفتگویی با روزنامه ایران داشتم كه  مشروح آن را در ادامه می خوانید.

 عصرحاضر را عصر رسانه نامیده‌اند. چرا که امروز رسانه‌ها یکه‌تاز متن زندگی انسان‌ها شده‌اند و متولیان آن از مدیران رسانه‌ای گرفته تا خبرنگاران، در کسوت یک دیپلمات به عنوان نماینده جامعه در عرصه بین‌المللی عمل می‌کنند از این رو سیاستگذاران در هر کشوری نباید از نقش و جایگاه رسانه در عالم مدرن غافل شوند. در این زمینه بر آن شدیم تا با دکتر منصور ساعی، استاد ارتباطات که سابقه تدریس در زمینه ارتباطات سیاسی را نیز در کارنامه‌اش دارد هم‌صحبت شویم و نظر وی را در رابطه با «کارکرد دیپلماتیک رسانه» جویا شویم. آنچه در ادامه می‌آید ماحصل این گپ و گفت است که می‌خوانید:

*جناب دکتر ساعی، برخی از صاحبنظران بر این باورند که تعامل میان دولت و رسانه‌ها اجتناب‌ناپذیر است و کشورها برای حفظ منافع ملی‌شان به تقویت «دیپلماسی رسانه‌ای» می‌پردازند، نظر شما دراین‌باره چیست؟

شاید در ابتدا بهتر باشد که تعریفی از «دیپلماسی رسانه‌ای» ارائه دهیم. در «دیپلماسی رسانه‌ای» کشورها سعی می‌کنند از رسانه‌ها برای پیشبرد اهداف سیاسی‌شان در ورای مرزهای خود استفاده کنند و تلاششان بر آن است افکار عمومی جهانیان را ترغیب کنند تا سیاست‌ها، اهداف و برنامه‌هایشان موردپذیرش آنان قرار گیرد. در پاسخ به پرسش شما می‌توان گفت که بله، رسانه‌ها در جریان تعامل‌شان با سیاست می‌توانند حتی به عنوان نماینده یک دولت در عرصه بین‌المللی ظاهر شده و اهداف یک جامعه را پیش ببرند؛ از این رو کشورهایی که از رسانه فراملی بهره می‌گیرند، بسیار در زمینه روابط دیپلماتیک‌شان موفق شده‌اند. برای مثال در کشورهایی مانند امریکا، رسانه‌ها خطوط سیاست خارجی دولت را تعیین می‌کنند. در این کشورها زمانی که اطلاعات جزئی از یک موضوع فراملی یا سیاست خارجی در رسانه‌ها نشت(Leak of information ) پیدا می‌کند،یک فضا یا جو رسانه‌ای ایجاد شده و پرونده‌های مختلفی درباره آن موضوع نوشته می‌شود؛ نشریات به تهدیدات و فرصت‌های آن سوژه پرداخته و نقاط ضعف و قوت کشور خود را در برابر آن می‌سنجند. در چنین شرایطی است که حتی دولتمردان از سرمقاله نشریاتی چون نیویورک تایمز (The New York Times) یا واشنگتن پست (The Washington Post) سرمشق می‌گیرند. حتی خود ما نیز گاهی اوقات به این سرمقاله‌ها رجوع می‌کنیم. این مسأله بیانگر آن است که چقدر رسانه می‌تواند در بهبود سیاست خارجی کشور و تعیین خطوط سیاسی آن تأثیرگذار باشد.


ادامه مطلب...

+ نوشته شده در  شنبه نوزدهم مهر 1393ساعت 8:35  توسط منصور ساعي  | 

نسل‌های فعال در حیات اجتماعی جامعه ایرانی، سه نسل x، y و z[1] هستند. نسل x همان نسل جوانند که با جمعیتی بیش از 24 میلیون نفر رقم زنندۀ رویدادهای مهم سیاسی و اجتماعی در ایران هستند. نسل‌های y و z را می توان به ترتیب نسل نوجوان و کودک نامید. ویژگی این نسل این است که مصرف رسانه‌ای آنها نسبت به مصرف رسانه‌ای نسل‌های میانسال و سالمند یعنی همان والدین و بزرگسالان خود تغییر و تحول عمده پیدا کرده و به نوعی ذائقه رسانه‌ای آنها متفاوت از نسل‌های گذشته است. نسل‌های میانسال و سالمند در جامعه امروزی ما مخاطب برنامه‌های شفاهی تلویزیون‌های ملی و فراملی هستند، در حالی که نسل های جوان(X)، نوجوان(Y) و کودک(Z)، کاربران اصلی فناوری‌های نوین ارتباطات و اطلاعات، کامپیوتر و تلفن‌های هوشمند، اپلیکشن‌های مختلف مرتبط به آنها و رسانه‌های اجتماعی نوین( وب 2 و 3 و شبکه های اجتماعی و وبلاگ ها و میکروبلاگ‌ها و....) هستند. به ویژه دو نسل کودک و نوجوان در یک دنیای کاملاً رسانه‌ای شده و در دوران اوج حضور کامپیوترها و گسترش رسانه‌های اجتماعی و رسانه‌های هوشمند متولد شده و یا جامعه پذیر شده‌اند. به همین دلیل اهمیت زیادی دارد که جنبه‌های مختلف تاثیر و تاثر استفاده کودکان و نوجوانان از این رسانه‌ها مورد توجه قرار بگیرد. نکته‌ای که در این بین وجود دارد این است که نسل جوان و کودک ما نسبت به نسل والدین از سواد فنآورانه(فنی و تکنیکی) بیشتری برخوردارند، یعنی از مهارت فنی نحوه کار با رسانه‌های هوشمند( لپ تاپ، کامپیوتر، تلفن و...) برخودارند اما در عین حال از سواد رسانه‌ای برخوردار نیستند. سواد رسانه‌ای یعنی توانایی تجزیه و تحلیل کارکردهای هر رسانه و توانایی اثرسنجی مثبت و منفی هر رسانه و ابزار در زندگی و کار و فعالیت‌های مختلف. این مساله عوامل مختلفی دارد. یکی از مهمترین این عوامل عدم برنامه ریزی مناسب برای معرفی و ایجاد شناخت و نحوه تعامل با رسانه ها و ابزارهای ارتباطی و رسانه‌ای در کشور است. واقعیت این است که رفتار و برخورد ما با فناوری، برخوردی قهری و انکاری بوده و کمتر به بررسی ابعاد و ظرفیت های آن برای توسعه ملی، فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و اجتماعی پرداخته ایم.


ادامه مطلب...

+ نوشته شده در  یکشنبه یکم تیر 1393ساعت 10:48  توسط منصور ساعي  | 

اخیراً مصاحبه ای با سایت خبری تحلیلی تدبیر  از سایت های نزدیک به دکتر روحانی رئیس جمهور ، در مورد موانع نقد در رسانه ها و چالش های نظارت رسانه ها بر سازمان های دولتی در ایران انجام دادم که در ادامه مطالعه می فرمایید:

گروه اجتماعی تدبیر: بدون شک مجموع گردش مالی رسانه های به عدد فساد مالی بابک زنجانی نمی رسد اما در سه ماهی که از بازداشت زنجانی می گذرد رسانه ها بیشترین فضا و زمان را به موضوع او اختصاص داده اند. حالا رئیس دولت یازدهم از مطبوعات و رسانه ها خواسته که تنها منعکس کننده اخبار مربوط به فسادهای مالی نباشند بلکه برای افشای این فسادها به کمک دولت بیایند.

حسن روحانی در اختتامیه بیستمین جشنواره مطبوعاتخطاب به رسانه ها گفت:« بزرگترین قدرتی که می تواند به صحنه بیاید وبا فساد مبارزه کند، رسانه ها هستند. رسانه ها باید به صحنه بیایند . نام افراد مفسد و ویژه خوار نباید در جیب رییس دستگاه اجرایی کشور باشد. نام افراد مفسد و ویژه خوار باید بر سر زبان و بیان خبرنگاران ما قرار گیرد.»

با این وجود موانع زیادی سر راه افشاگری رسانه ها وجود دارد، از خودسانسوری تا توقیف زودهنگام و بیکاری دائمی.

دکتر «منصور ساعی»، مدرس ارتباطات و روزنامه نگاری در دانشگاه علامه طباطبایی در سال 1391 پژوهشی با عنوان «موانع فراروی رسانه ها در نقش آفرینی نظارتی بر دولت وسازمان های دولتی» برای سازمان بازرسی کل کشور انجام داده است. او معتقد است رسانه ها و مطبوعات برای ایفای نقش افشاگری خود نیاز به حمایت دارند و قوه مجریه به تنهایی نمی تواند از خبرنگاران و روزنامه نگاران حمایت کند بلکه این قوه مقننه و قوه قضاییه هستند که احساس امنیت را در خبرنگاران برای ایفای نقشهای حرفه ای خود ایجاد می کنند.

 موانع موجود پیشروی رسانه ها برای افشاگری مفاسد اقتصادی محور گفت و گوی "تدبیر" با دکتر ساعی است.

 


ادامه مطلب...

+ نوشته شده در  دوشنبه چهارم فروردین 1393ساعت 13:31  توسط منصور ساعي  | 
در صفحه رسانه  روزنامه اعتماد روز یکشنبه 25 اسفندماه 1392 یادداشتی با عنوان "چیستی و چرایی نظارت رسانه ای بر حکومت و دولت" نوشته بودم که در ادامه می خوانید:

اخيرا رييس جمهور در مراسم اختتاميه جشنواره مطبوعات، در نقش مدافع نقد و نقادي و نظارت رسانه يي بر دولت برآمد و بر ايجاد يك فضاي مطلوب براي فعاليت آزادانه همه رسانه ها با گرايش هاي مختلف (مدافع و منتقد و مخالف دولت) تاكيد كرد. دكترآشنا، مشاور فرهنگي ايشان نيز طي يادداشتي در سايت خبري «تدبير» اعلام كرد كه دولت از نقش نظارتي رسانه ها حمايت معنوي مي كند. لازم ديدم كه براي روشن شدن بحث «نظارت رسانه يي»، به چيستي و چرايي آن بپردازم. رسانه هاي جمعي  به عنوان يك نهاد اجتماعي و مدني همواره از عوامل و متغيرهاي مهم در بحث نظارت برمحيط و حراست از آن از طريق اطلاع رساني، آگاهي بخشي و تحليل و تفسير و نقد رويدادها بوده اند. تا جايي كه هارولد لاسول، نظريه پرداز ارتباطات، نخستين و مهم ترين نقش رسانه ها را نظارت بر محيط زندگي انساني مي داند. از نظر وي اين وسايل ارتباطي با تهيه و پخش اخبار و اطلاعات، افراد جامعه را با محيط زندگي خود آشنا مي كنند و بدين گونه آنها را آماده مي سازند تا از محيط خود اطلاع كافي به دست آورند و واكنش هاي لازم را براي انطباق با آن نشان دهند.


ادامه مطلب...

+ نوشته شده در  دوشنبه چهارم فروردین 1393ساعت 13:20  توسط منصور ساعي  | 

حسین کرمانی- شفقنا رسانه: ظهور و فراگیر شدن رسانه‌های جدید، زندگی انسان را در حوزه‌های گوناگون دسخوش تغییر و تحول کرده است. این تغییراتچنان شدید و سریع بوده که در برخی عرصه‌ها محققان از واکاوی آنها وامانده‌اند. یکی از حوزه‌هایی که بیشترین اثر را از این انقلاب ارتباطی پذیرفته است، سبک زندگی است. به دلیل اهمیت این موضوع و آشنایی با ابعاد مختلف ارتباط دو مفهوم سبک زندگی و رسانه‌های نوین با دکتر منصور ساعی به گفت‌وگو نشسته‌ایم. دکتر ساعی، رییس مرکز بررسی‌های سبک زندگی و مناسبات بین‌نسلی جهاد دانشگاهی  و مدرس دانشگاه است و تحقیقات گوناگونی در حوزه سبک زندگی، رسانه‌های اجتماعی و هویت انجام داده است. او معتقد است رسانه‌های جدید در کنار افزایش حق انتخاب افراددر سبک زندگی، انزوا را نیز در جامعه افزایش داده و سبک زندگی سنتی را تضعیف می‌کنند. متن کامل گفت‌وگوی ما با دکتر ساعی را در ادامه می‌خوانید.

- آقای دکتر!سبک زندگی به چه معناست و مهمترین عواملی که روی سبک زندگی اثر می‌گذارند چیست؟


ادامه مطلب...

+ نوشته شده در  یکشنبه یازدهم اسفند 1392ساعت 8:59  توسط منصور ساعي  | 

در نخستين جلسه هيات مديره انجمن روابط عمومي ايران در دور هشتم، استاد غلامرضا کاظمی دینان، به عنوان رئيس انجمن و امير عباس تقي پور به عنوان نايب رئیس انجمن روابط عمومی انتخاب شدند.

همچنين در اين جلسه با موافقت اعضاي هيات مديره، ميرزا بابا مطهري نژاد به عنوان دبير انجمن، ابوالقاسم حكيميان به عنوان خزانه دار، جواد قاسمي به عنوان دبير كميته انتشارات، دكتر منصور ساعي به عنوان دبير كميته آموزش و تحقيقات و امير لعلي نيز به عنوان دبير كميته بين الملل انتخاب و معرفي شدند.

گفتني است، مجمع عمومي اين انجمن روز چهارم دي‌ماه، جواد قاسمي، سيد غلامرضا كاظمي‌دينان، اميرعباس تقي‌پور، ميرزابابا مطهري‌نژاد، امير لعلي، منصور ساعي و ابوالقاسم حكيميان را با اكثريت آراء به عنوان اعضاي اصلي هيأت‌مديره و سعيد شهبازي، ناصر بزرگمهر و حميد صديق‌پور را به عنوان اعضاي علي‌البدل هيأت مديره انتخاب كرد.

همچنين در اين مجمع محمدرضا حقيقي و ناهيدالسادات حسيني نيز به عنوان بازرسان اصلي و علي‌البدل انجمن شناخته شدند.


+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و ششم دی 1392ساعت 21:45  توسط منصور ساعي  | 

خبر ناگهانی بود! پدر رفت! گرچه از شش ماه پیش حال استاد رو به وخامت گذاشت اما وجودش مایه دلگرمی و امید بود. استاد همیشه نستوه رفت با خیل عظیم آثار و كتاب ها و مقالات و منابع و تالیف های انتشار یافته و  در دست انتشار.

امروز ۱۶ آذر ۱۳۹۲ خیلی ها  آمده بودند از استادان و  پژوهشگران دانشگاه و مجامع علمی تا  اهل سیاست و فرهنگ از دانشجویان جدیدی كه شاید هرگز با او كلاسی نداشتند تا شاگردان  قدیمی  ایشان و دانشجویان  و همكلاسی های سال های دور دانشكده.چه  اندوهناك بود، جمعمان جمع بود اما پدر نبود، پدر در جمع نبود. لبخند های همیشگی اش، متنانت و وقار و تواضع اش را مرور می كردیم و گریستیم از دل. 

همیشه استاد، درختی استوار بود كه نسل من در سایه اش استقامت، صبوری و امید  را تجربه كردیم. دانش، متانت و وقار و تواضع را آموختیم. نسل من خیلی چیزها از او آموخت.

نسلی كه وقتی سركلاس هایش در دوره كارشناسی ارشد و دكتری ناامید بودیم و  و از اوضاع و احوال رسانه ها در كشور گله وشكایت می كردیم. مدام ما را به صبوری و امید به فردای روشن فرامی خواند. استاد زمستان های سردی را از سر گذرانده بود و به بهار رسانه امیدوار بود.

فروتنی استاد شگفت آور بود. با تمام دانش و تجربه اش( استاد تمام رشته علوم ارتباطات، علوم سیاسی و حقوق) ما را هم شاگردی خطاب می كرد هرگز خود را معلم و استاد ندانست و مدام می گفت ما با هم شاگردی و همكلاسی هستیم.

آخرین بار همیشه استاد را سال گذشته در مراسم  بزرگداشت روز جهانی ارتباطات دیدم. فرمود:«ساعی وبلاگت را می خونم، بیشتر بنویس». وقتی این را گفت، اشك شوق و خوشحالی از چشمانم جاری شد.استاد برای نسل من احترام قائل بود. نسل من را دنبال می كرد. به نسل من امیدوار بود. به شاگردان كوچكش، به من امیدوار بود.

استاد در اواخر عمرش، دورۀ ریاست حجت الاسلام شریعتی بر دانشگاه علامه طباطبایی بازنشسته شد.اما استاد از تلاش و كنكاش و پژوهش و تولید بازنشسته نشد. عده ای می خواستند كه فكر و قلم استاد را بازنسشته كننداما غافل از آنكه استاد  رشته و دانشكده ای را تاسیس كرد كه از هر آجرش هزاران معمتدنژاد بیرون خواهد آمد.

امروز آن عده  كه پس از بازنشستگی استاد، به اتاق خالی اش در دانشكده  هم رحم نكردند و تمام كتاب ها و پژوهش ها و دست نوشته های استاد را داخل یك كیسه(بخوانید گونی) گذاشتند و برای منزلش فرستادند، شرمنده شدند. آنها می ترسیدند از قلم و فكر استاد. از كتاب ها و پژوهش های استاد. آنها چون بی سواد بودند از اتاق خالی استاد هم واهمه داشتند، چون چیزی نداشتند.

امروز پدر تشییع شد، پدر باشكوه بدرقه شد، امروز خیلی ها به حال پدر غبطه خوردند. امروز خیلی ها به خود بالیدند كه دانشجوی ایشان بودند و هستند.

امروز پدر رفت. اما آنچه در توان داشت انجام داد استاد.وجدان استاد آرام است امروز. همین بس كه امروز همه آمده بودند برای وداع با كسی كه درحق علم ارتباطات و روزنامه نگاری و روزنامه نگاران پدری كرد .

همه آمده بودند با استادی وداع كنند كه دنبال هیاهو و تبلیغات و اسم و رسم و مقام و شهرت نبود.

امروز روز شگفتی ها هم بود. همزمان بود با روز ۱۶ آذر روز دانشجو، اخلاق و فروتنی، علم و معرفت و استاد و دانشجو تكریم شدند.


+ نوشته شده در  شنبه شانزدهم آذر 1392ساعت 13:1  توسط منصور ساعي  | 

در صدمین روز فعالیت دولت یازدهم ویژه نامه ای تحت عنوان «نهال ۱۰۰ روزه اعتدال» در روزنامه ایران منتشر شد. من در این ویژه نامه یادداشتی تحت عنوان«زبان تعامل با نسل جدید» نوشتم كه متن آن در ذیل از نظر شما می گذرد:

«صدروز اول» مقوله ای است كه در برخی از كشورها برای سنجش میزان موفقیت و تاثیرگذاری یك دولت در صدروز اول به دست گرفتن قدرت مطرح می كنند. در 100 روز گذشته دولت تدبیر و امید دیپلماسی فعالی را در عرصه سیاست داخلی و خارجی دنبال كرد. در این میان دیپلماسی رسانه ای دولت ازهمه نمایان تر بود.

دیپلماسی رسانه ای مفهومی است كه در دهه های اخیر تحت تاثیر توسعه فناوری های نوین ارتباطات و اطلاعات و رسانه ها و نقش انها در گسترش روابط ملت ها و دولت ها ظهور یافته است. اكنون رسانه ها به عنوان مهمترین منابع بازنمایی افكار و عقاید و ارزش ها و هویت ملت ها تبدیل شده اند. در واقع امروزه بیشتر كشورها سعي مي‌كنند از رسانه‌ها براي پيشبرد اهداف سياسي‌شان در وراي مرزهاي خود استفاده و سعي كنند افكار عمومي جهانيان را ترغيب كنند تا سياست‌ها، اهداف و برنامه‌هايشان مورد پذيرش آنان قرار گيرد. شايد بتوان گفت كه امروزه پركاربردترين زمان براي رسانه‌ها در عرصه ديپلماسي است زيرا فناوري‌هاي نوين زمينه بسيار مناسبي را براي اين ديپلماسي ايجاد كرده است. 


ادامه مطلب...

+ نوشته شده در  پنجشنبه چهاردهم آذر 1392ساعت 11:59  توسط منصور ساعي  | 

سالها دل طلب جام جم از ما می کرد                              

آنچه خود داشت ز بیگانه تمنا می کرد

این شعر حافظ را باید قاب کرد و بر سر درِ تمام آژانس های گردشگری  و تمام ورودی های سازمان میراث فرهنگی و گردشگری نصب کرد.این روز ها وقتی رسانه ها اعم از مطبوعات و اینترنت و رسانه های محیطی را مرور می کنیم، مملو از بازاریابی، اطلاع رسانی و تبلیغات برای سفر و گردش و سیاحت و تفریح  به کشورهای ترکیه، دبی، مالزی، سنگاپور، تایلند، اروپا و... است. رسانه های داخلی کمتر به معرفی و بازاریابی، فضاها، مکان ها، مناطق گردشگری تاریخی وطبیعی ایران زمین می پردازند. مشکل کارکجاست؟ سازمان میراث فرهنگی به نقش فرهنگی و هویت بخشی و اقتصادی خود آگاه نیست؟ یا رسانه ها به نقش حرفه ای و مسئولیت اجتماعی و فرهنگی خود عمل نمی کنند؟



ادامه مطلب...

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و پنجم مهر 1392ساعت 8:34  توسط منصور ساعي  | 

در روزهای 23و 24 مردادماه سالجاری، «کنگره ملی اوقات فراغت و سبک زندگی» در شیراز با حمایت مالی وزارت ورزش و جوانان و همکاری علمی و اجرایی گروه علوم اجتماعی دانشگاه شیراز به ویژه دکتر محمد تقی ایمان، استاد جامعه شناسی دانشگاه مذکور برگزار شد.

 من نیز برای سخنرانی و  ارائه یک مقاله دعوت شده بودم. موضوع سخنرانی ام "بررسی اثر مصرف فرهنگی فراغتی جوانان برسبک زندگی و ارزش های اجتماعی آنان"  بود که در قالب مقاله زیر ارائه شد و در کتاب مجموعه مقالات نیز به چاپ رسیده است:


چکیده

هدف اصلی مقاله حاضر بررسی «تاثیر مصرف فراغتی جوانان بر سبک زندگی و  ارزش های اجتماعی  آنان» است. سبک زندگی و ارزشهای اجتماعی، منبعث از نظامهای ازرشی یک جامعه است. نظام ارزشی، شامل سلسله مراتبی از اولویتها است که به یکی از لایه های اصلی هویت فردی و جمعی، پایههای نظام نگرشی و رفتاری را شکل می دهد. در این پژوهش11 ارزش اجتماعی با استفاده از روش پیمایش مورد مطالعه قرار گرفته است. جامعه آماری پژوهش، شامل 400 نفر از جوانان برخوردار و غیربرخوردار از تلویزیون های ماهواره ای شهر تهران است.

نتایج آزمون های توصیفی نشان می دهد که ضریب نفوذ تلویزیون های ماهواره ای در جامعه آماری مورد مطالعه 78.5 درصد است. نتایج آزمون همبستگی پیرسون نشان می دهد که هرچه میزان بهره مندی از ماهواره بیشترمی شود، میزان اهمیت معیارهای مدرن در انتخاب همسر افزایش و میزان اهمیت ارزش های اخلاقی در انتخاب همسرکاهش پیدا می کند. همچنین هر چقدر میزان استفاده از ماهواره افزایش یابد، میزان گرایش به معیارهای مدرن در انتخاب پوشش افزایش و میزان گرایش به معیارهای سنتی در انتخاب پوشش کاهش پیدا می کند. نتایج همچنین بیانگر این است که هرچه میزان استفاده از ماهواره افزایش می یابد، میزان قانون گرایی، دین گرایی، مسئولیت پذیری و ملی گرایی کاهش پیدا می کند.

کلمات کلیدی: جوانان، اوقات فراغت، تلویزیونهای ماهواره ای، ارزشهای اجتماعی، سبک زندگی.

اصل مقاله را در بخش ادامه مطلب مطالعه فرمایید.......


ادامه مطلب...

+ نوشته شده در  جمعه پانزدهم شهریور 1392ساعت 15:13  توسط منصور ساعي  | 

در روزنامه شرق روز یکشنبه ۶ مردادماه یادداشتی از من با عنوان«گفتگوی نسل ها؛یک ضرورت» منتشر شد.

موضوع بحث «گفتگوی نسل ها در جامعه ایران» است. سوال آغازین این است که  اهمیت گفتگوی بین نسلی چیست و سازوکار فراهم آوردن چنین گفتگویی در جامعه امروزی ایران چیست؟

در ارتباطات اجتماعی، گفتگو[1] تنها راه رسیدن به تفاهم و معنای مشترک از مفاهیم دو طرف ارتباط است. به عبارتی در یک فرآیند ارتباطی اگر تعامل و ارتباطی دوسویه گفتگو محور و مبتنی بر بازخور بین طرفین وجود نداشته باشد، امکان رسیدن به معنای مشترک و تفاهم و همگرایی و همدلی نیز به وجود نمی آید(فرهنگی،1383 ). در واقع در ارتباطات یکسویه که مخاطبان از همدیگر فاصله دارند و بازخورد مستقیمی بین آنها رد و بدل نمی شود، اولین و مهمترین آسیب چنین فرآیندی، سوء تفاهم و خوانش و قرائت  احتمالاً ناهمخوان و ناهمنوا با معنای مورد نظر فرستنده پیام است. بنابراین گفتگو راه حل از بین بردن سوء تفاهم ها، سوء برداشت ها و رسیدن به معنای مشترک در مورد مقولات و مضامین سیاسی، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و نظایر آن است.

مقوله «گفتگو» زمانی از اهمیت برخوردار می شود که مقوله «نسل» به آن اضافه می شود؛«گفتگوی نسلی[2]».گفتگوی نسلی یا بین نسلی در فرآیندهای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی و اقتصادی امروز جامعه ایران یک ضرورت اجتناب ناپذیر است. زیرا ترسیم یک افق امیدبخش، مستلزم یک همگرایی و همدلی نسلی، انتقال تجربیات نسل های گذشته به نسل فعلی و آینده، تقویت پشتوانه های هویتی،  فرهنگی و ارزشی است. گفتگوی بین نسلی، موجب نقویت هویت و اراده ملی و استفاده از تمام ظرفیت ها، نیروها، انرژی های ملی برای  تصمیم سازی، تدوین سیاست ها و راهبردهای بومی و مدیریت استراتژی محور خواهد شد.



برچسب‌ها: گفتگوی نسل ها, مرکز گفتگوی نسل ها
ادامه مطلب...

+ نوشته شده در  دوشنبه سی و یکم تیر 1392ساعت 9:25  توسط منصور ساعي  | 

 یکی از مهمترین پیش شرط های یک ارتباط منطقی و دوطرفه و شفاف بین یک سازمان و مخاطبان یا مشتریانش، «وجود آزادی تبادل اطلاعات» و «به رسیمت شناختن حق دسترسی مخاطبان(مردم یا مشتریان) به اطلاعات» است.
 به واقع اگر برای مخاطب یا مشتری یک سازمان، حق نظارت بر تصمیم ها و عملکرد یک سازمان را قائل شویم، باید ابتدا زمینه آزادی اطلاعات و دسترسی همگانی به اطلاعات را به رسمیت بشناسیم و تضمین کنیم. منظور از آزادی اطلاعات، «حق دسترسی افراد به اطلاعات موجود در دستگاه‌ها و مؤسسات عمومی و خصوصی» است. حق دسترسی به اطلاعات، نتیجه و محصول آزادی اطلاعات است. منظور از حق دسترسی به اطلاعات، آن است که هر یک از اعضای جامعه در هر زمان بتواند تقاضای دسترسی به اطلاعاتی را داشته باشد که در یکی از مؤسسات دولتی، عمومی و گاه خصوصی نگهداری می‌شود و آن مؤسسه تنها بر مبنای دلایل احصاء شده و مشخص بتواند درخواست وی را رد کند(انصاری، 1387: 29).آزادی اطلاعات اکنون دربسیاری از کشورها و از جمله در ایران به صورت قانون درآمده است تا ضمانت اجرای آن توسط دولتمردان و مدیران سازمان ها تضمین شود.
 


ادامه مطلب...

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و سوم خرداد 1392ساعت 8:12  توسط منصور ساعي  | 

«روابط عمومی» و «بازاریابی» دو حوزه ای هستند که هم می توانند همگرا باشند و هم واگرا.در واقع زمانی که رویکرد و نگاه دو حوزه در زمینه ارتباطات و تبلیغات به هم نزدیک و سازگار باشد، همگرایی رخ می دهد و زمانی که رویکردهای آنها از همدیگر فاصله داشته باشد، واگرایی رخ می دهد. زمانی این همگرایی و واگرایی از اهمیت برخوردار می شود که یک سازمان تمام خط مشی و سیاست ها و راهبردهای خود را مبتنی بر مولفه «مشتری» تعیین و تدوین کرده باشد.

تعريف ساده بازاريابي به معنای شناسایی مشتریان، رقبا و کل بازار و شناساندن کالاها و خدمات به مشتریان و رضایت مشتریان و سازمان است.این تعریف فصل مشترک و همگرایی زیادی با اهداف و وظایف ارتباطی و تبلیغی روابط عمومی و مدیریت ارتباطات یک سازمان دارد. زیرا روابط عمومی نیز  نهادي است كه به جوامع نوين تعلق دارد و در روند پيدايش و رشد  شرکت ها و سازمان‌هاي نوين براي  تسهيل ارتباط ميان سازمانها با محيط دروني و بيروني، ارتباط مناسب با مشتریان و مصرف کننده نهایی ،تبلیغات و بازایابی مناسب و شفاف به منظور ارایه خدمات و فروش بیشتر و ایجاد تصویری مطلوب از سازمان و کالاها و خدمات آن نزد مشتریان،ارتباط با گروه‌هاي تأثيرگذار و تأثيرپذير از سازمان‌، افكار عمومي، رسانه‌ها و سازمانهاي ديگر ايجاد شده است. در واقع«مشتری»، عنصر مشترک بازاریابی  و روابط عمومی است. زمانی که بخش روابط عمومی و بازاریابی رویکرد ارتباطی، اطلاع رسانی و تبلیغی خود به صورت انسانی، صحیح، شفاف، تعاملی و مداوم و آینده نگرانه را در قبال به مشتریانش در پیش می گیرند و در برابر تصمیم و عملکرد و خدمات و فعالیت های سازمان خود را مسئول و پاسخگو می دانند، همگرایی رخ می دهد. اما زمانی که بخش بازاریابی بدون توجه به جنبه های ارتباطات انسانی تعاملی پایدار(که فلسفه روابط عمومی است)، سیاست های و برنامه های خود تنها  بر محور  تبلیغ صرف،افزایش فروش، کسب درآمد و نظایر آن بنا کند، واگرایی بین دو بخش رخ می دهد.


ادامه مطلب...

+ نوشته شده در  جمعه بیست و سوم فروردین 1392ساعت 19:50  توسط منصور ساعي  | 

 یکی از اصول مهم در موفقیت سازمان ها در جامعه اطلاعاتی کنونی، نهادینه کردن بینش دیجیتالی در بین کارکنان و مدیران سازمان است. بینش دیجیتالی[1] یعنی باور و اعتقاد عمیق اهمیت و ارزش اطلاعات و اطلاع رسانی و اطلاع یابی، آموزش و به کارگیری و استقبال از  فناوری های نوین ارتباطات و اطلاعات برای اطلاع رسانی و  ارائه خدمات، ایجاد و تقویت زيرساخت‌هاي فني و تكنولوژيكي موردنياز در زمينة فنآوري‌هاي نوين اطلاعات و ارتباطات و ایجاد ارتباطات تعاملي با  ذینفعان و مخاطبان دورن  وبرون سازمانی است.

نهادینه کردن بینش دیجیتالی از طریق سیاستگذاری وتصمیم سازی های کلان وبرنامه ریزی های بلند مدت، میان مدت و کوتاه مدت در درون سازمان شکل می گیرد.نقطه شروع ایجاد و نهادینه کردن بینش دیجیتالی، لزوم تغيير نگرش مديران به مقولة اطلاعات و اطلاع رسانی، حقوق شهروندي  و تكاليف و مسئوليت‌هاي مدیریت و حکمرانی سازمانی است. نگرش سنتي به ساز و كارهاي ارتباط سازمان با جامعه نمي‌تواند مولد بینش دیجیتالی باشد. سازمانهای ما در حال حاضر به اطلاعات به عنوان مايملك سازمان نگاه مي‌كنند. تغيير نگرش مديران ارشد به اين سمت و سو كه «اطلاعات تا زماني منتشر نشود، ارزشي ندارد» جانمايه بینش دیجیتالی در سازمان است. در كنار اين تغيير ذهنيت و نگرش، ايجاد ساختارهاي مناسب براي ايفاي مسئوليت‌هاي جديد توسط نهادهای ارتباطی سازمان به ویژه مهمترین آن یعنی روابط عمومي، اجتناب‌ناپذير مي‌نمايد. در واقع، مديريت و بدنه كارشناسي روابط عمومي بايد آنچنان از ضرورت حرکت به سمت روابط عمومی الکترونیک  آگاه شوند كه بتوانند به سهولت  سازمان و مدیریت آن را به کاربست عناصر تقویت کننده بینش دیجیتالی ترغیب کنند.


ادامه مطلب...

+ نوشته شده در  یکشنبه ششم اسفند 1391ساعت 23:4  توسط منصور ساعي  | 

مدتی قبل من مصاحبه ای را با سایت "فردا نیوز" در مورد «رسانه ها و سبک زندگی» انجام دادم.این مصاحبه با توجه به اهمیت مقوله «سبک زندگی و نقش رسانه های داخلی در این حوزه و ارائه راهکار مطلوب» صورت گرفت.متاسفانه یکی از سایت های پروپاگاندایی زرد، بی اخلاق و مملو از سانسورآن "ورآبی"  با بازنشر تحریف گونه و تقطیع و مونتاژ ناشیانه و جهت دارکردن مطلب و انتخاب یک تیتر جنجالی و کاملا تحربف شده( که درهیچ جای متن چنین چیزی گفته نشده است) به قلب واقعیت و نادیده گرفتن اخلاق رسانه ای پرداخته است. جالب است که این رسانه غیرحرفه ای در بازنشر خود "منبع مصاحبه من" را سایت "فرارو" اعلام کرده است که با یک جستجوی ساده در اینترنت می توان دریافت که اساسا چنین مطلبی به نقل از من در "سایت فرارو" صورت وجود ندارد. بلکه مصاحبه تخصصی و علمی من با سایت "فردانیوز" از سایت های مشهور و پرمخاطب کشور بوده  و تنها در آنجا انتشار یافته است.

جالب این است که در تمام مصاحبه نگاه انتقادی من متوجه رسانه های ماهواره ای است که در پیام هایی در تضاد با ارزش های اسلامی و ایرانی جامعه ما پخش و منتشر می کنند اما در نقل این مصاحبه در رسانه غیرحرفه ای آن ورآبی همه چیز وارونه شده است.

سایت فردا نیوز نیز در توضیحی در روز ۱۸ دیماه بازنشر مونتاژ وسانسور و تحریف شده این مصاحبه در آن سایت  "آن رو آبی " را مورد نقد خود قرار داده و آن را محکوم کرده است.

رفتار این سایت آن ور آبی در زمرۀ عملکرد رسانه های زرد و جنجالی و بی محتوا قرار می گیرد که متاسفانه بر ذهن و قلم گردانندگان آن حاکم است و کمترین اعتقادی به اصول اخلاقی روزنامه نگاری(درستی، شفافیت وجامعیت)ندارند و کمترین احترامی را برای گوینده و نویسنده مطلب قائل نیستند و از یک مصاحبه عملی در راستای منویات و کلیشه های سیاسی و گروهی خود بهره برداری می کنند.


+ نوشته شده در  دوشنبه هجدهم دی 1391ساعت 17:8  توسط منصور ساعي  | 

سرویس اجتماعی«فردانیوز»،حسین کرمانیدکتر منصور ساعی از مدرسان جوان علوم ارتباطات اجتماعی کشور است. وی که دکترای خود را در رشته علوم ارتباطات اجتماعی از دانشگاه علامه طباطبایی دریافت کرده است هم اکنون عضو هیئت علمی گروه جوانان و مناسبات نسلی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی می باشد. نخستین کتاب وی تحت عنوان «رسانه وهویت ایرانی» اردیبهشت ماه امسال از زیر چاب درآمد. وی تا کنون پژوهش ها و مقالات مختلفی را در مورد رسانه ها، ارزش ها و روابط نسلی نوشته و منتشر شده است. و به همین دلیل با وی در مورد میزان و چگونگی اثرگذاری رسانه ها بر سبک زندگی افراد جامعه به گفتگو نشستیم که مشروح آن را در ادامه می خوانید.

در دوره‌ای که رسانه‌ها به رسانه‌های چاپی و تلویزیون محدود بود، رسانه ها چقدر در شکل‌دهی سبک زندگی موثر بودند و این تاثیر بعد از ورود رسانه‌های جدید اعم از اینتزنت و شبکه‌های اجتماعی چه تغییری یافته است؟

ابتدا اگر اجازه بدهید تعریفی از سبک زندگی ارائه دهیم بعد به تاثیر رسانه برآن بپردازیم. سبک زندگيبه معنی نحوه ساماندهيزندگي براي تحقق نيازها و خواسته ها با بکارگيري مجموعه اي از رفتارهاست. بروز و ظهور سبک زندگی از طريق نحوه صرف زمان، پول و چگونگی گذران فراغت، انتخاب اشيای مصرفي، انتخاب علائق و ترجيحات (سليقه) و نظایر آن خاص صورت مي گيرد.تا زمانی که رسانه های جمعی در جامعه حضور نداشتند و....

 


ادامه مطلب...

+ نوشته شده در  یکشنبه دهم دی 1391ساعت 22:4  توسط منصور ساعي  | 
مدتی است با دوست عزیزم دکتر امیرعبدالرضا سپنجی در رادیو اقتصاد همکاری می کنم. دکتر سپنجی سردبیر و مجری برنامه زنده «اقتصاد و رسانه» در رادیو اقتصاد است.من کارشناس برنامه هستم.
«اقتصاد و رسانه» عنوان برنامه ايست زنده که چهارشنبه شبهای هر هفته از شبكه راديو اقتصاد(موج fm ردیف  98 مگار هرتز) به روي آنتن مي رود.
در این برنامه به نقد و ارزیابی کارکرد و جایگاه و اثر رسانه های اقتصادی چاپی، رادیو و تلویزیون و رسانه های سایبری(وب سایت های خبری و خبرگزاری های اینترنتی و...) و رسانه ها  اجتماعی(وبلاگ ها،سایت های خبری شبکه های) بر اقتصاد کشور می پردازد. از پخش این برنامه زنده حدود دوماه می گذرد. هر هفته به نقد و بررسی یک برنامه رادیویی و تلویزیونی و یا عملکردها و چالش های رسانه های چاپی و اینترنتی در حوزه اقتصادی پرداخته می شود. در برخی از هفته ها برنامه های مختلف  اقتصادی پخش شده از رادیو اقتصاد در طول هفته با حضور سردبیرآن برنامه خاص مورد ارزیابی قرار می گیرد.معیارهای ارزیابی میزان توجه به نیازهای مخاطبان(مخاطب محوری)، بازخور مخاطبان و میزان اعتماد اجتماعی آنان به برنامه، جنبه های آگاهی بخشی و آموزشی برنامه ها،مسئله محوری(پرداختن به چالش های اساسی اقتصادی کشور و نیازهای روز جامعه) و نظایر آن مورد تجزیه و تحلیل علمی قرار می گیرد.
 


ادامه مطلب...

+ نوشته شده در  یکشنبه دوازدهم آذر 1391ساعت 12:48  توسط منصور ساعي  | 
«سلامت اجتماعی» به عنوان ارزیابی فرد از کیفیت روابط خود با خانواده، دیگران و گروه های اجتماعی تعریف شده است.به واقع مقیاس سلامت اجتماعی بخشی از سلامت فرد را می سنجد که نشانگر رضایت و خشنودی یا عدم رضایت فرد از زندگی و محیط اجتماعی است و در واقع شامل پاسخ های دورنی فرد(احساس، تفکر و رفتار) نسبت به محیط پیرامونی خود است(Larson,1996: 183).

با وجود توجه نسبی به سلامت فیزیکی و جسمی افراد در ایران، به ابعاد سلامت اجتماعی نظیر میزان خشنودی از زندگی، افسردگی، امید به زندگی، میزان بیکاری، میزان طلاق، میزان قتل وخودکشی،جرائم کیفری و مالی، بزهکاری ها و انحرافات، مصرف سیگار، افت تحصیلی و ترک تحصیل، مصرف مواد مخدر، الکل وسیگار و سایر آسیب های اجتماعی توجه کافی نشده است. واقعیت تحولات اجتماعی گویای آن است که چهره بیماری های و اختلالات در حال دگرگونی است و پدیده انتقال اپیدمیولوژیک در حال وقوع است، به نحوی که تا سال 2020 منشأ بر هم زنندۀ سلامت در جهان، اختلالت و بیماری های روانی، رفتاری و اجتماعی خواهد بود(مرندی، 1385: 2039). مهارت های اجتماعی، عضویت در گروه های اجتماعی، نشاط اجتماعی، سرمایه اجتماعی و مشارکت اجتماعی رفتارهایی هستند که فرد را قادر به تعامل موثر و اجتناب از پاسخ های نامطلوب می نماید و بیانگر سلامت رفتاری و اجتماعی افراد است.

امروزه کارکرد رسانه‌ها در حوزه سلامت اجتماعی روز به روز بیشتر مورد توجه سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان بخش کلان سلامت قرار گرفته است. رسانه‌ها ضمن اطلاع‌رسانی، قادرند با طراحی پیام‌های برنامه‌ریزی شده به تغییر باور، احساس،نگرش‌، رفتارهای اجتماعی و کاهش یا افزایش خشنودی و ارتقای مهارت های زندگی بپردازند. این امر بر اهمیت روزافزون نقش رسانه‌ها در حوزه نیازهای اساسی جامعه از جمله سلامت اجتماعی دامن زده وحوزه جدیدی را با عنوان «ارتباطات سلامت» ایجاد کرده است.


ادامه مطلب...

+ نوشته شده در  چهارشنبه نوزدهم مهر 1391ساعت 14:3  توسط منصور ساعي  | 

امروزه تلویزیون های ماهواره ای جزو فراگیرترین رسانه ها درگستره بین المللی به شمار می آیند که محتوای گوناگونی را برای مخاطبان ناهمگون در سراسر کره زمین پخش می کنند.شرکت ها و سازمان های تلویزیونی ملی و بین المللی با استفاده از امکانات و ظرفیت های ارتباطات ماهواره ای به پیشبرد اهداف خبری، سرگرمی، تجاری و سیاسی و فرهنگی در دنیا مشغول هستند. در واقع تحت تاثیر تغییرات و رشد سریع ارتباطات و اطلاعات، به ویژه ظهور تلویزیون های ماهواره ای و اینترنت، امروزه مبادله صوت و تصویر و متون ابعادی جهانی و فراملی پیدا کرده است وحتی بسیاری از برنامه های تلویزیونی علاوه بر دریافت کننده های خانگی(دیش، آنتن و تلویزیون)، از طریق موبایل یا تلفن همراه هم قابل دریافت و قابل دسترسی است.

استفاده از ماهواره از حدود سال 1945 میلادی شروع شد و به تدریج این تجهیزات رشد یافت و تخصصی تر و دقیق تر شد و کاربردهای آن شکل عمومی تری به خود گرفت.در دوران کنونی، تجهیزات ماهواره با قیمت ارزان، کم حجم و با کارآیی بالا خودمنایی می کند. آنتن های 3 تا 40 سانتی متری دیجیتالی و کارتی و کانال یاب های کوچک دستی از جمله این تجهیزات هستند که به راحتی تعداد بیشماری از کانال ها را ردیابی می کنند و در اختیار مخاطبان قرار می دهند.

اکنون در کل جهان،۲۰۳ ماهواره مخصوص ارسال پیام های رادیو- تلویزیونی فعال هستند که 32 هزار و 140 شبکه رادیو- تلویزیونی از طریق آنها پیام های خود را جهانی کرده اند. از این تعداد حدود یکصد ماهواره تلویزیونی در ایران قابل دریافت است. این تعداد ماهواره ها، امکان تماشای بیش از 18 هزار شبکه رادیو-اتلویزیونی را در ایران فراهم می آورند. شبکه هایی که اکثر قریب به اتفاق برنامه های آنها با سنت و فرهنگ بومی ایران همخوانی ندارد.


ادامه مطلب...

+ نوشته شده در  سه شنبه سی و یکم مرداد 1391ساعت 0:55  توسط منصور ساعي  | 

روز چهارشنبه هفتم تیرماه ۱۳۹۱ در روزنامه شرق مطلبی از من با عنوان مصرف فرهنگی و رسانه ای نسل های ایرانی؛ از گذشته تا جامعه شبکه ای چاپ شد. مصرف فرهنگي را به آنچه مردم در اوقات فراغت‌شان انتخاب مي‌كنند، نسبت مي‌دهند. مانند مطالعه كتاب، گوش كردن به موسيقي و تماشاي فيلم و نظاير آن. مصرف فرهنگي سبك زندگي خاص ما را شكل مي‌دهد، نيازها و تمايلات ما را سامان مي‌دهد، مواد لازم براي توليد تخيلات و روياهايمان فراهم مي‌كند، نشان‌دهنده هويت ما و تفاوت‌ها و تمايزات اجتماعي ما و ديگران است. در اين نوشتار برآنم نشان دهم كه مصرف فرهنگي نسل‌هاي مختلف در گذشته چگونه بوده و اكنون در جامعه اطلاعاتي و در دوران ظهور و توسعه رسانه‌هاي اجتماعي نوين چگونه است؟ مي‌دانيم نسل به افرادي گفته مي‌شود كه در دوره زماني معيني به دنيا آمده و به بلوغ رسيده‌اند و تجربه‌هاي گروهي و رويدادها و وقايع اجتماعي و تاريخي مشتركي را پشت سرگذاشته‌اند. نسل‌ها را علاوه‌بر معيارهاي قبلي (سن و سال و تجربه‌هاي مشترك و...) مي‌توان بر مبناي مصرف فرهنگي به‌ويژه مصرف رسانه و نوع رسانه حاكم بر دوره آنها نيز تعريف كرد. اينكه نسل‌هاي مختلف از چه صنايع فرهنگي و رسانه‌هايي (كتاب، مطبوعات، راديو، تلويزيون، فناوري‌هاي نوين ارتباطات و اطلاعات و رسانه‌هاي اجتماعي) استفاده مي‌كردند؟ به نظر مي‌رسد ميزان استقبال و استفاده يك نسل اجتماع از يك صنعت فرهنگي و رسانه‌اي بستگي به زمينه‌هاي فرهنگي و تجربه مخاطب دارد زيرا بر مبناي تئوري‌هاي رسانه‌اي مخاطب كم و بيش به دنبال نوع رسانه و محتوايي مي‌رود كه با گرايش‌هاي فرهنگي و تجربه‌هاي قبلي او سازگاري و همخواني بيشتري داشته باشد. اگر نگاهي به سير تاريخ مصرف فرهنگي و رسانه‌اي مختلف توسط نسل‌هاي مختلف در جهان بپردازيم، داستان مصرف فرهنگي از گذشته تا حال مشخص خواهد شد.


ادامه مطلب...

+ نوشته شده در  پنجشنبه هشتم تیر 1391ساعت 8:11  توسط منصور ساعي  | 

مشاركت سياسي فرآيندي است كه در طي آن قدرت سياسي ميان افراد و گروه‌هاي جامعه توزيع مي‌شود. به گونه‌اي كه تمامي شهروندان و گروه‌هاي فعال و خواهان مشاركت سياسي از حق انتخاب شدن، تصميم‌گيري، سياست‌گذاري، ارزيابي، انتقاد، اعتراض، اظهارنظر و انتخاب كردن و راي دادن بهره‌مند باشند.پاره‌اي از صاحب‌نظران نيز مشاركت سياسي را درگير شدن در سطوح مختلف فعاليت در نظام سياسي از عدم درگيري تا داشتن مقام رسمي سياسي مي‌دانند (راش، 1383: 123).اما در اين ميان مقوله انتخابات به عنوان یکی از نماد مشاركت سياسي، شامل حق انتخاب كردن و انتخاب شدن، از اهميت بسزايي برخوردار است.

برای هر نظام سیاسی،حضور در انتخابات و مشارکت سیاسی، عمل رای دادن و حضور حداکثری و گسترده مردم از اهمیت بسیاری برخوردار است.زیرا حضور حداکثری پشتوانه مردمی و اعتماد اجتماعی مردم را به نظام سیاسی نشان می دهد و در عرصه های بین المللی تاثیر بسزایی بر نحوه تعامل آن کشور با دیگر کشورها خواهد گذاشت. 


ادامه مطلب...

+ نوشته شده در  سه شنبه شانزدهم خرداد 1391ساعت 9:14  توسط منصور ساعي  | 

کتاب «رسانه و هویت ایرانی» به کوشش دکتر منصور ساعی از سوی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاددانشگاهی در اردیبهشت ماه 1391 منتشر شد. کتاب «رسانه و هویت ایرانی» در ۲۳۰ صفحه، حاوی هفت مقاله نظری و تجربی در حوزه رسانه ها، هنر، جهانی شدن و هویت است که حاصل تلاش علمی و تحقیقاتی شماری از محققان و علاقه مندان به این حوزه مطالعاتی در ایران است.

در مقدمه این کتاب آمده است: رسانه ‌ها در دوران کنونی به فراگیرترین نهاد اجتماعی تولید و انتشار اطلاعات و دانش ها تبدیل شده اند. رسانه ها امروزه میانجی بین واقعیت عینی اجتماعی و تجربه فردی مخاطبان هستند. به تعبیر مک کوئیل(1382) رسانه ها را باید سازنده محیط نمادینی دانست که تأثیر عمده آنها، شکل گیری تصویر ذهنی مخاطبان از دنیای اطراف است. رسانه ها نه تنها، آگاهی بخشی می کنند، مردم را سرگرم می کنند و جهان لذت بخشی برای آنها می آفرینند، بلکه نقش اساسی در چگونگی فهم یا مفهوم سازی آنها از واقعیت دارند. به نظر می رسد که اکنون تحت تاثیر رسانه ها، ذهنیت، فرهنگ و اجتماع رسانه ای شده است و تصاویر و اطلاعات و پیام های رسانه ای، به کانون و مرجع هویت یابی افراد اجتماع به ویژه جوانان تبدیل شده اند. به عبارتی ارتباطات و رسانه ها بخشی از ابزارهای جامعه پذیری یک جامعه هستند،که کارکرد اصلی آنها انتقال مفاهیم، معانی، میراث وسنن و ارزشهای فرهنگی است. به عبارتی، رسانه ها نگرش ها و ارزش هایی را که از قبل در فرهنگ وجود دارد، پرورش می دهند و این ارزش ها را در بین اعضای یک فرهنگ حفظ و تکثیر می کنند. محتوای رسانه ای به پیش فرض ها و نقطه نظراتی دلالت دارد که بر حسب بافت ها و روابط اجتماعی که در آن تولید می شود، قابل فهم است. البته، محتوای آن بافت ها و روابط را از نو سازماندهی و باز تولید می کند و حافظ ساختارها و شیوه های تولید خود می باشد.(مهدی زاده،1387: 51) در واقع می توان گفت در دوران کنونی، یکی از کارکردهای مهم رسانه ها این است که به منبع هویت بخشی و پاسخ به کسیتی و چیستی نسل کودکان، نوجوانان و جوانان تبدیل شده اند.


ادامه مطلب...

+ نوشته شده در  یکشنبه سی و یکم اردیبهشت 1391ساعت 13:16  توسط منصور ساعي  | 

فراخوان مقاله

نخستين همايش روز رسانه هاي اجتماعي

 

10تير 1391 – تهران

روند تغييرات در تکنولوژيهاي نوين ارتباطي شرايطي را به وجود آورده تا کاربران به عنوان خلق کنندگان محتواهاي فضاي مجازي نقش مهمي را در توليد علم و تعامل با جامعه بر عهده داشته باشند. اين روند رشد در اينترنت هرگز متوقف نمي شود و دولتها، سازمانها و شرکتها به دنبال استفاده حداکثري از منافع آن، شرايط را به گونه اي فراهم مي کنند تا با شناخت آسيب هاي آن، با توسعه روز افزون رسانه هاي اجتماعي همگام شوند.

اين همايش در نظر دارد ظرفيت هاي بالقوه اي که در رسانه هاي اجتماعي نهفته است را شناسايي کند و در بخش هاي مختلف اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي فرصت هاي جديدي را در جهت دستيابي به تحقق افق ايران 1404 فراهم کند. برگزاري اين همايش فرصت مناسبي است که همزمان با روز جهاني رسانه هاي اجتماعي، صاحبنظران، انديشمندان و کاربران اين رسانه هاي نوين گردهم آمده و ظرفيت هاي اين شبکه را پيرامون محورهاي پيشنهادي زير مورد مداقه قرار دهند.

 


ادامه مطلب...

+ نوشته شده در  شنبه سی ام اردیبهشت 1391ساعت 0:59  توسط منصور ساعي  | 

یکی از مهمترین ویژگی های جامعه اطلاعاتی کنونی ظهور و گسترش فناوری ها و رسانه های نوین در جامعه است.فناوری های نوین به منبع و مرجع اطلاع رسانی و تبلیغات و  ابزاری برای دستیابی آسانتر به افکار عمومی و  متقاعد سازی شهروندان و تاثیرگذاری بر نگرش ها و رفتارهای اجتماعی و سیاسی آنها تبدیل شده اند.

فناوری های نوین ارتباطی و اطلاعاتی از ویژگی هایی برخورداندکه گوی سبقت را از رسانه های جمعی ربوده اند.اولاً برخلاف رسانه های قبلی، فناوری های نوین، از عمومیت و نفوذ و دسترسی اجتماعی زیادی برخوردارند. ظهور این فناوری ها مفهوم مخاطب را دگرگون کرده و به کاربر تبدیل کرده است؛ یعنی در تعریف جدید مخاطب انتخابگرو تعیین کننده است و از پیام ها رسانه های جمعی آن طور که می خواهد، استفاده می کند و نسبت به آن واکنش نشان می دهد. درعصر جدید کاربر تنها دریافت کننده محتوا نیست بلکه خود هم تولید کننده و هم فرستنده پیام است. در واقع نوعی ارتباط تعاملی بین فرستنده و گیرنده با کمک ابزارهای تعاملی ناشی از توسعه اینترنت و رسانه های اجتماعی(وبلاگ وشبکه های اجتماعی) فناوری های نوین و همچنین فناوری های نوین برخلاف رسانه های جمعی تولید کننده و فرستنده جمعی پیام ها برای مخاطبان ناهمگون و ناشناخته نیست، در این رسانه ها محتوا به محتوایی ویژه و شخصی (مبتنی بر علائق و گرایش های فرد) تبدیل شده است.


ادامه مطلب...

+ نوشته شده در  پنجشنبه هفدهم فروردین 1391ساعت 0:40  توسط منصور ساعي  | 

آنچه در ذیل می‌آید متن کامل گفتگویی است که  اضغر زارع  کهنمویی محقق و روزنامه نگار ایرانی هفته گذشته درباره اهمیت و جایگاه زبان مادری با جنوا اسپیترمن، استاد زبان شناسی دانشگاه میشیگان، به مناسبت 21فوریه روز جهانی زبان مادری انجام دادخ است. متاسفانه، روزنامه اعتماد، علاوه بر عدم انتشار به‌موقع آن، بدون اطلاع قبلی آقای زارع،، یک سوم گفتگو را حذف کرده و آنچه منتشر شده، بخش نازل و غیرموثر گفتگو بود. بخش‌های حذف شده که در اینجا رنگی شده اند، ثقل گفتگو را تشکیل می دهند. زارع در ایمیلی که برای من ارسال شده، چنین نوشته است: برای روزنامه اعتماد، بخاطر قیچی کردن گفتگو و عقیم کردن آن( که کاری غیرحرفه‌ای و خلاف اخلاق رسانه‌ای هست)، متاسفم. شایسته بود، بجای انتشار اینچنینی، اصلا گفتگو را منتشر نمی‌کرد.«علاقمندم، متن کامل گفتگو در سایت یا سایت‌‌هایی منتشر شود. اگر برای شما چنین امکانی فراهم هست، دریغ نفرمایید.».

 اشاره: تنها در سال 2000 میلادی بود که سرانجام، انسان به فکر حفظ بزرگترین میراث بشری خویشتن افتاد، میراثی که در قرون اخیر، به تاراج اصحاب نسل‌کشی و نژادپرستی رفته است. 21فوریه را روز جهانی زبان مادری نام نهاده‌اند، روزی برای پاسداشت نیک‌ترین آیات الهی. تنها 12سال از آن روز بزرگ تاریخی در سازمان ملل می‌گذرد. در این 12سال، صدها جلد کتاب و هزاران مقاله درباره حقوق زبانی و زبان مادری نوشته شده است و صدافسوس که حتی یک از این هزاران به زبان‌های مردم ایران ترجمه نشده است. روز جهانی زبان مادری بیش از هر جای دیگری، متوجه کشورهایی است که دارای تنوع زبانی گسترده‌ای هستند تنوعی که به گفته جنوا اسپیترمن، امری طبیعی، میراثی انسانی و سرمایه‌ای اجتماعی است. این گفتگو، بهانه‌ای است برای زنهاری کوتاه بر این نکته که پاسداشت میراث ایرانی‌اسلامی، تنها در حفظ کتیبه‌ها و نسخه‌ها و سنگ‌قبرها نیست، در حفظ میراث زنده‌ای بنام زبان مادری همه مردمان ایران و همه زبان‌های رایج در آن از جمله فارسی، ترکی، کردی، عربی، بلوچی و غیره نیز هست.


ادامه مطلب...

+ نوشته شده در  دوشنبه هشتم اسفند 1390ساعت 13:40  توسط منصور ساعي  | 

نظارت همگانی نظارتی است که همه یا اکثریت مردم و یا نهادها و نمایندگانی از مردم در آن نقش داشته باشند. هرگاه موضوع نظارت بسیار وسیع و از نظر اهمیت در سطح بالایی باشد، به نحوی که منافع و مزایا یا  ظلم و فساد آن دربرگیرنده همه آحاد جامعه باشد، دفاع از آن امری همگانی است(رحمانی، 1385: 15). از آنجایی که عموم مردم از تعلقات گروهی و زد و بندهای سیاسی دور هستند، در عرصه نظارت بر قدرت، آزادتر و از تاثیرگذاری بیشتری برخوردارند. برخلاف احزاب و گروه ها که گاهی در بند منافع گروهی خود گرفتار آمده و در برابر قدرت مماشات می کنند.

نظارت همگانی از این جهت که وظیفه نظارت شامل تمام افراد جامعه می شود و هم به دلیل آنکه محدوده نظارت همه اجتماع را در برمی گیرد، دارای اهمیت فراوان است. حالا اگر موضوع نظارت امری حیاتی، مهم و مورد احترام بوده و به حیات اعتقادی، اجتماعی و سیاسی و اخلاقی و فرهنگی یک جامعه بستگی داشته باشد، ارزش و اهمیتی فوق العاده می یابد. اموری همچون آزادی و منافع و امنیت ملی، توسعه اجتماعی و اقتصادی، عدالت اجتماعی  و اقتصادی و مبانی ارزشی و اخلاقی و دینی نیازمند حمایت و دفاع همگانی هستند و حفط آنها به حضور همگانی ملت بستگی دارد. همه این موارد اهمیت نظارت همگانی را نشان می دهند.


ادامه مطلب...

+ نوشته شده در  دوشنبه هفدهم بهمن 1390ساعت 12:9  توسط منصور ساعي  | 

شناخت واقعیت های دنیای پیرامون ما، تاحد زیادی میتنی بر تصویری است که رسانه ها و به ویژه مطبوعات ترسیم می کنند. در واقع رسانه ها با نقش اطلاع رسانی، اطلاع یابی، اقناعی و تبلیغی خود به شکل دهی افکار عمومی، مدیریت برداشت و ادراک مخاطبان، انتقال میراث فرهنگی، نظارت بر محیط، ایجاد همبستگی و وفاق اجتماعی و تقویت سرمایه اجتماعی(اعتماد اجتماعی) و به پیش بردن توسعه می پردازند.

 نقش عمده مطبوعات محلی در انعکاس واقعیت ها و رویدادهای محلی باید بسیار با اهمیت تلقی شود. زیرا عمده مطبوعات سراسری کشور کمتر امکان و فرصت پرداختن به رویدادها و واقعیات مناطق مختلف کشور پهناور ایران را دارند. از همین رو نقش و رسالت مطبوعات محلی را در بازتاباندن واقعیات و تحولات استانهای مختلف کشور، باید جدی گرفت و با بررسی کارشناسانه،امکان رشد هماهنگ و متوازن این مطبوعات رادر راستای وظیفه اطلاع رسانی فراگیر فراهم ساخت.

به دلیل چند ملیتی و چندفرهنگی بودن جامعه ایرانی، مطبوعات محلی به عنوان جزیی از نظام مطبوعاتی و ارتباطی کشور باید به نقش آفرینی پبردازند و با هموار ساختن مسیر توسعه کمی و کیفی، در راستای توسعه پایدار و فراگیر شهروند محور حرکت کنند. در اتنشار مطبوعات محلی باید به پدیده ها و ارزش های فرهنگی، ملیتی مردمان مناطق دارای تنوع ملیتی و قومی توجه کرد و مطبوعاتی با متناسب با چنین ارزشهایی متشر کرد.


ادامه مطلب...

+ نوشته شده در  دوشنبه نوزدهم دی 1390ساعت 9:7  توسط منصور ساعي  | 

یکی از مباحث مهم در مطالعات  مربوط به کارکردهای رسانه ها به ویژه کارکردهای سیاسی رسانه ها بحث «قدرت و رسانه» است.اینکه که رسانه ها در جوامعی فعالیت می کنند که در آنها قدرت به اشکال مختلف میان نیروهای مختلف اجتماعی، سیاسی، و اقتصادی، افراد، گروه ها و طبقات توزیع شده است. در هر جامعه ای  رسانه ها به طریقی با ساختار قدرت سیاسی و اقتصادی مربوط هستند، زیرا هر رسانه ای هزینه و ارزشی سیاسی و  اقتصادی دارد. همچنین رسانه ها تحت نظارت نظام های سیاسی، اقتصادی و حقوقی جامعه عمل می کنند. در همه جوامع گروه ها و افراد سعی در دسترسی به رسانه ها برای کسب وحفظ قدرت وجهه خود در جامعه هستند. بر پایه این مفروضات  پرسش هایی که در ذهن مطرح می شود، این است که چه کسی و چگونه رسانه ها را کنترل و بر رسانه اعمال قدرت می کند؟ چه کسانی به رسانه ها دسترسی دارند؟ و تصویری که از واقعیت ارائه می شود ازدید چه کسانی است؟ این سوالات از مسائل مطرح در مطالعه نقش و کارکردهای سیاسی رسانه ها در جوامع مختلف است.

مطالعه قدرت(خواستگاه، جایگاه و منابع و ابزارهای قدرت) تنها متخص علوم سیاسی نبوده است، بلکه در حوزه های مختلف علوم اجتماعی و از جمله ارتباطات و رسانه ها نیز مورد توجه قرار گرفته است. قدرت در معنای عام و گسترده با ایجاد نتایج تاثیرات دلخواه اشاره دارد. به گفته «برتراندراسل»، قدرت، تولید نتایج مورد نظر است.«دنیس رانگ»، قدرت را توانایی کنشگر به منظور تولید عمل موفق می داند. با پذیرش چنین تعاریفی، قدرت با توان تاثیرگذاری و تولید نتایج مورد نظر در روابط اجتماعی و سیاسی و  «میزان تاثیرموفق یک کنشگر در دیگری» معنا پیدا می کند.


ادامه مطلب...

+ نوشته شده در  شنبه بیست و ششم آذر 1390ساعت 13:25  توسط منصور ساعي  | 

نگاهی به جامعه غربی نشان می دهد که تمدن وهویت اجتماعی و فرهنگی غرب و اروپا برگرفته از چاپ و سنت فرهنگ مکتوب و ارتباطات  کتبی است. چاپ،کتاب و مطبوعات پایه های تمدنی غرب را تشکیل می دهند. در واقع زمانی که چاپ اختراع شد، نوشتن و مطالعه کتاب و مطبوعات در جامعه اشاعه پیدا کرد و غرب توانست انقلاب و پیشرفت های علمی، اجتماعی، سیاسی و  صنعتی خود را شکل دهد. سنت فرهنگی مکتوب(خواندن ونوشتن)  با توسعه سواد در میان مردم و نسل های مختلف عمومیت پیدا کرد و ظهور رسانه های دیگر(سینما، رادیو،تلویزیون و...) آن را ازبین نبرد.


ادامه مطلب...

+ نوشته شده در  دوشنبه سی ام آبان 1390ساعت 23:6  توسط منصور ساعي  |